11. Chung Quanh Savannakhet

Posted on 29.10.2009. Filed under: Xứ Lào - nửa trái tim tôi | Tags: |

Chung Quanh Savannakhet

Địa thế Savannakhet nằm thoai thoải theo dòng Mêkông, nhìn chung thuộc dạng đồng bằng, do đó từ thuở nảo thuở nao đã là vựa lúa quan trọng cho cả xứ Lào. Bên kia sông, hướng tây, là tỉnh Moukdahane của Thái Lan ; theo hướng đông qua Mương Phine, Mương Xê-pôn (Tchépone), gặp đèo Lao Bảo là biên giới Lào-Việt. Mấy năm trở lại đây, Savannakhet có hai ngỏ ra vào xứ Lào dễ dàng vì du khách có thể xin visa lấy liền tại cửa khẩu Lao Bảo-Dansavanh hoặc Moukdahane-Savannakhet, 30$ cho 15 ngày/người.

Quanh địa phận Savannakhet trên dưới 170 cs, có nhiều rừng rậm được liệt thành Khu Bảo Tồn Đa Dạng Sinh Học Quốc Gia như Dong Xang Hae National Biodiversity Conservation Area (NBCA), Dong Phu Vieng National Biodiversity Conservation Center (NBCC), Bane Don Muang Primate Conservation Area (PCA), Mai Te Kha Nature Trail (MTKNT) với nhiều thú hiếm như cọp, voi, gấu đen á châu (asian black bear), mèo vàng á châu (asian golden cat), bò tót  á châu ( asian bison hay gaur), 15 loài chim lạ, các loại cây thơm quí như Lôồng Lềng …

Hành Lang Kinh Tế Đông Tây (EWEC)

Với lợi thế nằm giữa hai nước Thái Lan và Việt Nam như vậy cho nên sau chiến tranh 1975 Savannakhet đã là trục giao thương tối trọng cho cả 3 nước. Theo đà phát triển đa chiều về giao lưu kinh tế, thương mại, viễn thông, năng lượng càng ngày càng lớn mạnh, đặc biệt trong tiểu khu vực sông Mêkông khuyếch đại (Great Mekong Subregion, GMS), một Hành Lang Kinh Tế Đông Tây (East West Economic Corridor, EWEC), bao gồm cả Miến Điện (Myanmar), dài 1.450 cs đã ra đời từ 2003, dự trù sẽ hoàn tất năm 2006/2007 và Savannakhet là trục quan yếu.

Đặc Khu Kinh Tế (SSEZ)

Mục tiêu và tiến triển của tổng thể EWEC không là trọng tâm của loạt bài nầy, tôi chỉ xin sơ lược những gì liên quan tới EWEC mà tôi đã thấy thực hiện tại Savannakhet và Đà Nẵng.

Một cái cầu Hữu Nghị Lào-Thái dài 1.600 thước, trị giá 75 triệu USD do liên doanh giữa hai quốc gia Lào, Thái và Ngân Hàng Hợp Tác Quốc Tế Nhật Bản (Japan Bank of International Cooperation, JBIC) đã và đang bắc qua sông Mêkông, nối liền Savannakhet và Moukdahane, khởi công từ 2003, dự trù sẽ hoàn tất vào cuối 2006, nhưng chiều ngày 22/07/2005 vừa qua đã xảy ra tai nạn đứt cần trục, một đoạn cầu bị xập, làm 11 người chết hay mất tích gồm 3 người Nhật, 8 người Lào, Thái và 7 người bị thương ; hạn kỳ do đó có thể bị ảnh hưởng.

Hạ tầng cơ sở nồng cốt phía Savannakhet trên đà được gấp rút sửa sang cho phù hợp với nhu cầu mới, chẳng hạn tuyến đường số 9 tại Savannakhet chạy tới Séno, qua cửa khẩu DanSavanh-Lao Bảo  rồi thẳng đến hải cảng Đà Nẵng, xây các tuyến đường nhánh tạo tiện lợi cho các vùng nông thôn gần đó, Lào cũng như Việt ; đóng cửa sân bay nội địa Savannakhet để trùng tu, mở rộng thành sân bay quốc tế…

Một tuyến đường dài 140 cs từ hầm Hải Vân chạy tới Cam Lộ (Quảng Trị) để nối vào với quốc lộ 9 phía Lào đã làm xong.

Để khai khác triệt để địa thế trung tâm của mình trong EWEC, chính phủ CHDCND Lào đã quyết định tạo nên một Đặc Khu Kinh Tế Savan-Séno ( Savan-Seno Special Economic Zone, SSEZ). ĐKKT nầy nằm trong địa phận Savannakhet, gồm 2 địa điểm : Savannakhet và Séno.

* Địa điểm A rộng 305 héc-ta nằm ngay dưới chân cầu Hữu Nghị Lào-Thái, thuộc phường Na-Kè ;

* Địa điểm B rộng 200 héc-ta nằm trong thị xã Séno, cách Savannakhet 30 cs trên quốc lộ 9.

Séno là địa danh được ghép lại từ bốn phụ âm đầu trong bốn chữ Pháp : Sud, Est, Nord, Ouest (Nam, Đông, Bắc, Tây). Séno trước kia là căn cứ không quân của thực dân Pháp, chia thành Séno trong và Séno ngoài. Séno là trục chuyển tiếp giữa quốc lộ 9 và quốc 13. Người Việt ở đây khá đông, hầu hết là công nhân viên của Pháp đến từ Việt Nam. Năm 1954, Pháp rút khỏi Đông Dương, một số người Việt ở lại quây quần, sinh hoạt khá trù phú như một làng Việt Nam. Sau 1975, người người ly tán, Séno trở nên xập xệ, thưa vắng. Nay nhờ có dự án EWEC và SSEZ nên Séno đã bắt đầu khởi sắc trở lại.

Sinh hoạt kinh tế trong SSEZ mà chúng ta có thể thấy ngay  là 1/ chế biến vật liệu nông lâm (thô) để xuất khẩu ; 2/ Tự do trao đổi hàng hoá ; 3/ Tự do dịch vụ và vận chuyển (bao gồm du lịch, ngân hàng và các sinh hoạt khác).

Ai cũng hiểu rằng, để thực hiện những dự án đa chiều, đa dạng, đa văn hoá … nêu trên, CHDCND Lào phải mời gọi đầu tư từ bốn phương, do đó, đây là cơ hội chính phủ cần khẳng định sự thông thoáng nhiều hơn nữa trong chủ trương, chính sách nói chung (tất nhiên là trừ hai chữ đa nguyên) và đặc biệt một khi bộ máy EWEC và SSEZ đã thực sự chuyển động thì chớ để nảy ra chuyện ” trên thông, giữa nghẹt “, ” luật vua thua lệ làng ” như vẫn thường xuyên diễn ra đó đây.

Xê-pôn (Tchépone)

Mỗi lần trở về tôi đều có ý định đi Xê-pôn một chuyến để được tận mắt thấy địa danh lẫy lừng thế giới là đường mòn H.C.M. (1959-1975) nhưng đến nay mộng vẫn chưa thành, tóm lại là do gia đình và bạn bè khuyên cản. Năm 2004, đi Việt Nam qua ngả DanSavanh-Lao Bảo, tôi gợi lại ý muốn trên, anh tôi bảo ” chẳng thấy gì đâu, cây cối khuất lấp cả rồi vả lại rất nguy hiểm vì khúc đường nầy còn là bãi mìn chưa nổ “. Nhưng Xê-pôn còn ẩn chứa một thứ khác mà ai cũng mơ : Mỏ vàng !

Mỏ vàng tại Xê-pôn được khoán cho công ty hữu hạn Oxiana Ltd của Úc Đại Lợi khai thác từ 2002, có 20% cổ phần của đại công ty khoáng chất  Rio Tinto (Úc). Oxiana ước tính tổng số vàng tinh lọc được ở Xê-pôn, qua hợp đồng 12 năm, trị giá là 1 tỷ USD, ngoài ra quanh đó còn có mỏ đồng mà Ngân Hàng Đầu Tư Âu Châu (BEI) dự kiến thu hoạch lớn hơn nhiều. Theo tài liệu tôi đọc, 99% tổng lợi nhuận thu được từ các mỏ sẽ theo Oxiana và các công ty có phần hùn chạy về Úc hay ra ngoại quốc, bao nhiêu phần lợi nhuận còn lại sẽ ở lại xứ Lào cọng thêm 36 triệu tấn (36 millions de tonnes) phế vật cực độc hại do dùng hoá chất sulfurie + cyanure trong các công đoạn tinh lọc (lixiviation en tas au cyanure). Ai sẽ giúp tiêu thụ cho tiệt đống di sản khổng lồ nổ chậm thứ nhì nầy khi dân số Lào vỏn vẹn có 6 triệu ?

Make a Comment

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

Liked it here?
Why not try sites on the blogroll...

%d bloggers like this: